Sözcük anlamı ipotek olan "mortgage", konut sahibi olmak isteyenlere finans kuruluşlarınca konut üzerinden tesis edilecek ipotek karşılığında 15 - 20 gibi uzun vadeli konut kredilerinin kullanılmasını öngören bir tür gayrimenkul finansman sistemini ifade etmek için kullanılıyor. Türk Dil Kurumu "mortgage" sözcüğü için "tutulu satış" ifadesini öneriyor.

Bir malın kendisinin garanti olarak gösterilerek, ödünç alınan parayla satın alınması anlamına gelen iktisadi terim. İpotekli satış, ya da Mortgage’lı satış olarak da adlandırılır.

Tutulu satış genellikle taşınmaz mal (çoğunlukla da yapı) satınalımlarında kullanılır. Bu gibi satışlarda, parasal kurumlar ödünç verdikleri tutar (kredi) geri ödenene dek, taşınmaz mala el koyabilme yetkisini ellerinde tutarlar. Bu tutu, parasal kurumların ödünç verdikleri para için bir garanti niteliğindedir. Bu yöntem, özel ya da tüzel kişilerin, bir taşınmaz malın ederi kadar paraları başlangıçta olmasa da, malı alıp, genellikle 15-30 yıllık süre içerisinde parça parça ödemelerini ve sonunda da tümüyle sahip olmalarını sağlar. Ödeme tamamlandığında, tutu durumu ortadan kalkar.

Ödünç verilen tutar, ödünç isteyenin geri ödeme kapasitesine (genellikle aylık gelirinden giderleri çıkarıldıktan sonra hesaplanır) ve satın alınmak istenen taşınmaz malın "Hemen Paraya Çevrilebilir Değeri"ne (HPÇD) bağlıdır. HPÇD genellikle malın değerinin %75′i ile %90′ı arasında olur ve borcun ödenememesi durumunda malın parasal kurumca hemen satılabileceği tutara denk gelir. Tutu yöntemiyle alınan mallar, borcun ödenememesi durumunda, parasal kurumca, genellikle ederinin biraz altında beklemeden satılırlar.

Tutu yöntemiyle ödünç alınan tutarın geri ödenmesinde, genellikle o ülkedeki vergi yasalarına ve ödünç alanın alabileceği rizikolara bağlı olarak değişik parasal yapılar kullanılır. Örneğin borç faizlerinin vergiden düşülebildigi ülkelerde, geri ödemelerin sanki hepsi faiz ödemesiymiş gibi yapılandırılır. Ya da, ödünç alınan tutarın değişik oranlardaki bölümü (ödünç alanın riziko seçimine göre) borsa fonlarına yatırılarak ödemeler oradan gelen gelirle yapılır.

Birçok ülkede, özellikle de gelişmiş ekonomilerde, konut, işyeri satınalımlarının tutu yöntemiyle yapılması çok olağandır.

Mortgage, uzun vadeli ipotekli konut kredisidir. Mortgage sisteminin tamamlayıcı unsuru olan ve 6 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe giren “Konut Finansmanı Sistemi” kanununun mevcut sisteme getirdiği temel farklılık, ikincil piyasalarda yatırımcılara satılacak İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler sayesinde, bankaların kredilerini daha ucuza fonlayarak yeni ve daha düşük faiz oranlı konut kredisi (Mortgage -morgıç)sunabilecek olmalarıdır.

Mortgage sistemi kira ödermiş gibi, aylık bütçenizi sarsmayacak rakamlarla konut sahibi olmanın yollarını açan sistemdir. Mortgage satış sisteminde satın alınmak istenilen evin bedeli eksperlerce değerlendirilir, kredi almak için belirli bir peşinat hazır ise, (ki bu genellikle evin satış bedelinin %25′i olur) kalan miktar Mortgage sağlayan yani kredi veren tarafından ödenir. Konut kredisi (Mortgage -morgıç)veren kuruluşlara Amerika’da Lender denilmektedir. Türkiye’de de kısa süre içinde yasal altyapının kurulması,konut kredisi (Mortgage -morgıç)verecek kurum ve kuruluşların hazırlıklarını mümkün olan en kısa sürede bitirmesi beklenmektedir. Mortgage veren kuruluşa kalan borç 15 ila 30 yıl arasında değişen sürelerde geri ödenebilmektedir.

Mortgage sistemi Türkiye’de 2006 yılının başında devreye girecektir. Yasal çalışmaların bitirilmesi ile ilk etapta Mortgage kuruluşları oluşturulacak (Tutulu satış kuruluşu - Konut kredisi (Mortgage -morgıç)kuruluşu). Bu kuruluşlar daha sonra konut satın almak isteyenlere çeşitli şartlarda konut kredisi (Mortgage -morgıç)sağlayacaklardır.

Mortgage sistemi ülkemizde konut sahibi olmayı düşleyen milyonlarca insanın hayalini kurduğu evi satın almasını sağlayacak, emlak piyasasını hareketlendirecek, inşaat kalitelerini yükseltecektir. Ayrıca konut sahibi olmak için emekli olmayı bekleme devri kapanacak yerine genç yaşlarda konut sahibi olup 30 yıl vadeli konut kredisi (Mortgage -morgıç)alma dönemi başlaycaktır.

Mortgage’ın (tutsat) normal konut kredisinden farkı nedir ve size ne gibi ek fayda sağlayacaktır kısaca özetleyelim. Mortgage’ın (tutsat) sağlayacağı fayda temel olarak, Türkiye’de bir gayrimenkul finansman sistemi kurulacak olmasından kaynaklanıyor.

Bu finansman sistemi, insanların kolay bir şekilde konut almasını sağlayacak. Bunu da sağlamanın yolu, alınan krediye karşılık yapılan taksit ödemelerinin düşük tutarda olmasını sağlamak. Kredi taksidinin düşük tutarda olması için ne gerekir diye düşündüğümüzde:

- Ya kredi tutarı düşük olacaktır (Konut aldığımız için bu seçenek ortadan kalkıyor)

- Ya kredinin vadesi uzun olmalıdır, böylelikle her aya düşen anapara borcu düşük olsun (Mortgage (tutsat) sistemi işte burada devreye giriyor)

- Ya da alınan kredinin faiz yükü az olsun ki, her aya düşen faiz ödemesi az olsun (Mortgage (tutsat) sistemi yine burada devreye giriyor)

Mortgage (tutsat), insanların kolay bir şekilde üstelik kira ödermiş gibi konut almalarını sağlamak maksatıyla yapılanmış bir Gayrimenkul Finansman sistemidir. Mortgage (tutsat) konut kredisi (Mortgage -morgıç)değildir hukuki bir evraktır.

Bu evrak, finans kuruluşundan aldığınız konut kredisine karşılık, evinizi ipotek eden ve sizden, borcunuzu ödeme taahüdü alan önemli bir belgedir. Bu evrakın maksatı ise konut kredisinin garanti altında tutulmasıdır. Bu evrak ile finansman kuruluşu, ödemediğiniz borca karşılık, ipotekli evi satışa cıkarıp ve kalan borcu tahsilat yapma hakkına sahip olmaktadır.